O nas   Koronawirus Komunikaty Aktualno┼Ťci   Informacje i og┼éoszenia   Informacje o pracy w├│jta   W┼éadze   Przetargi   Inwestycje   Demografia   Turystyka   Sport   Kalendarium   Media o gminie   Gospodarka odpadami   Bezp┼éatna pomoc prawna na tereneie gminy Grzegorzew   Gminna Komisja Rozwi─ůzywania Problem├│w Alkoholowych   Jednostki OSP w Gminie Grzegorzew  

Warning: opendir(../pliki/aktual/czolg_na_strone): failed to open dir: No such file or directory in /usr/home/grzegorzew/domains/grzegorzew.pl/public_html/gener_ug_nowa/funkcje.php on line 95

Aktualności -> Gminne obchody upami─Ötnienia 102. rocznicy odzyskania przez Polsk─Ö niepodleg┼éo┼Ťci | Ma┼éa ksi─ů┼╝ka ÔÇô wielki cz┼éowiek | Transmisja wideo - 24 sesja Rady Gminy Grzegorzew 27.10.2020 godz. 13:00 | Gmina Grzegorzew Laureatem konkursu ÔÇ×Puchar RecyklinguÔÇŁ z nagrod─ů 8,000,00 z┼é. | Noc Bibliotek w Grzegorzewie | Informacja o dofinansowaniu zakup laptop├│w - ,,Zdalna Szko┼éa +ÔÇŁ | Ankieta dotycz─ůca Zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla wybranych teren├│w Gminy Grzegorzew ÔÇô Etap II | Klub Sportowy Orze┼é Grzegorzew ze wsparciem Narodowego Instytutu Wolno┼Ťci | Projekt "Pod Bia┼éo-Czerwon─ů" na stulecie Bitwy Warszawskiej. | Transmisja wideo - 23 sesja Rady Gminy Grzegorzew 29.09.2020 godz. 14:00 | Uroczysto┼Ť─ç w by┼éym niemieckim Obozie Zag┼éady Kulmhof w Che┼émnie nad Nerem 10 wrze┼Ťnia 2020 | III Og├│lnopolskie ┼Üwi─Öto Wdzi─Öczni Polskiej Wsi | Transmisja wideo - 22 sesja Rady Gminy Grzegorzew 25.08.2020 godz. 11:00 | Wojew├│dzkie obchody ┼Üwi─Öta Policji | Transmisja wideo - 20 sesja Rady Gminy Grzegorzew 23.06.2020 godz. 14:00 | Dofinansowanie ze ┼Ťrodk├│w PFRON w ramach programu STABILNE ZATRUDNIENIE - osoby niepe┼énosprawne w administracji i s┼éu┼╝bie publicznej | Dofinansowanie na zakup laptop├│w - Zdalna Szko┼éa | Zobacz archiwum

Wrak z Grzegorzewa - historia

     Na pocz─ůtku 2006 roku Sekcja Historyczno-Eksploracyjna Towarzystwa Przyjaci├│┼é Sopotu otrzyma┼éa informacj─Ö o mo┼╝liwo┼Ťci istnienia wraku pojazdu wojskowego w Wielkopolsce w okolicach Ko┼éa. Jak wynika┼éo z relacji ┼Ťwiadk├│w 19 lub 20 stycznia 1945 r. niemiecki pojazd wojskowy zatono┼é podczas przekraczania skutej lodem rzeki Rgilewki tu┼╝ ko┼éo wsi Grzegorzew.
Zgodnie z art. 36 ust 1 pkt. 12 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk├│w i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z p├│┼║┼ä. zm. ) oraz z rozporz─ůdzeniem Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, rob├│t budowlanych, bada┼ä konserwatorskich i architektonicznych, a tak┼╝e innych dzia┼éa┼ä przy zabytku wpisanym do rejestru zabytk├│w oraz bada┼ä archeologicznych i poszukiwa┼ä ukrytych lub porzuconych zabytk├│w ruchomych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 150, poz. 1579) Towarzystwo Przyjaci├│┼é Sopotu wyst─ůpi┼éo do Wojew├│dzkiego Urz─Ödu Ochrony Zabytk├│w w Poznaniu Delegatura w Koninie z wnioskiem o pozwolenie na przeprowadzenie poszukiwa┼ä ukrytych lub porzuconych zabytk├│w ruchomych. Pozwolenie takie otrzymali┼Ťmy (sygnatura sprawy: WA-Ko - 4155-19/06; pozwolenie nr 34/2006). W oparciu o nie zosta┼éy przeprowadzone poszukiwania, kt├│re potwierdzi┼éy relacje ┼Ťwiadk├│w. Obiekt spoczywa tu┼╝ obok mostu kolejowego nad rzek─ů Rgilewk─ů. Up┼éyw czasu spowodowa┼é, ┼╝e znalaz┼é si─Ö on pod oko┼éo 3 metrow─ů warstw─ů osad├│w dennych (piasek i mu┼é).
Po zlokalizowaniu wraku zwr├│cili┼Ťmy si─Ö do:
- Wojew├│dzkiego Urz─Ödu Ochrony Zabytk├│w w Poznaniu Delegatura w Koninie z wnioskiem o pozwolenie na jego wydobycie. Otrzymali┼Ťmy je (sygn. WA-Ko - 4155-59/06, pozwolenie nr 79/2006),
- Zak┼éadu Lini Kolejowych w Poznaniu o pozwolenie na zaj─Öcie pasa nieruchomo┼Ťci po┼éo┼╝onych wzd┼éu┼╝ lini kolejowej, przy mo┼Ťcie kolejowym nad rzek─ů Rgilewk─ů ko┼éo wsi Grzegorzew oraz nadz├│r techniczny. Pozwolenie takie otrzymali┼Ťmy (sygn. IZDK3a-505/09/2006),
- Wielkopolskiego Zarz─ůdu Melioracji i Urz─ůdze┼ä Wodnych w Poznaniu z wnioskiem o pozwolenie na prace wodne w korycie rzeki Rgilewki. Otrzymali┼Ťmy pozwolenie warunkowe (sygn. EUM - 7037-1/38/2006),
- Dow├│dztwa Wojsk L─ůdowych z wnioskiem o u┼╝ycie ci─Ö┼╝kiego sprz─Ötu wojskowego niezb─Ödnego do wydobycia wraku. Uzyskali┼Ťmy je.

TPS dysponuje bardzo ograniczonymi ┼Ťrodkami finansowymi. Przeprowadzenie tej akcji jest mo┼╝liwe jedynie dzi─Öki wydatnej pomocy instytucji i urz─Öd├│w pa┼ästwowych oraz Wojska Polskiego, miejscowych przedsi─Öbiorc├│w (kt├│rzy zaoferowali niezb─Ödny sprz─Öt), a tak┼╝e lokalnych w┼éadz samorz─ůdowych i pasjonat├│w. Wszystko dzi─Öki pomocy ludzi dobrej woli, dzia┼éaj─ůcych jako wolontariusze oraz sponsorom.
Teren akcji wydobywczej jest niezwykle trudny (podmok┼ée torfowe ┼é─ůki, blisko┼Ť─ç lini kolejowej, mostu oraz rzeki i linii energetycznej), co niestety wp┼éywa na koszty ca┼éej operacji. Dzi┼Ť ma┼éo, kto zwraca uwag─Ö na to, ┼╝e prawo za zabytki ruchome uwa┼╝a tak┼╝e militaria (art. 6 ust 1 pkt.2 lit. C ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk├│w i opiece nad zabytkami, Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz 1568 z p├│┼║┼ä. zm.).
W polskich muzeach nie ma pojazd├│w pancernych nale┼╝─ůcych niegdy┼Ť do wojsk, z kt├│rymi Wojsku Polskiemu Przysz┼éo walczy─ç.
Towarzystwo Przyjaci├│┼é Sopotu chcia┼éoby zmieni─ç ten stan rzeczy. Akcja ta opr├│cz ochrony dobra kultury, jakim niew─ůtpliwie jest wrak wojskowy pojazdu pancernego, ma s┼éu┼╝y─ç krzewieniu w┼éa┼Ťciwej postawy obywatelskiej oraz wypracowaniu metod badawczych i wsp├│┼épracy z r├│┼╝nymi instytucjami i sponsorami. Wrak, kt├│ry planujemy wydoby─ç dla Muzeum Broni Pancernej to najprawdopodobniej niemieckie dzia┼éo samobie┼╝ne Sturmgeschutz (StuG).
Do pewnego stopnia udało się już odtwożyć losy naszego wraku.
W nocy z 18 na 19 stycznia 1945 r. w okolicach Ko┼éa niemieckie oddzia┼éy wycofywa┼éy si─Ö w kierunku Poznania przed nacieraj─ůcym ze wschodu I Frontem Bia┼éoruskim dowodzonym przez marsza┼éka Gieorgija ┼╗ukowa. Od strony kutna w kierunku Ko┼éa po lini kolejowej jecha┼éy dwa dzia┼éa samobie┼╝ne Sturmgeschutz (StuG). W pewnym momencie jedno z nich utkn─Ö┼éo. Trzeba by┼éo je porzuci─ç. W po┼Ťpiechu zaklinowa┼é si─Ö pocisk, kt├│rym miano rozsadzi─ç luf─Ö. Uszkodzono co si─Ö da┼éo i zostawiono. Nasz StuG pojecha┼é dalej. Zjecha┼é z nasypu i jad─ůc wzd┼éu┼╝ jego po┼éudniowej strony dojecha┼é do rzeki Rgilewki. Tu, w momencie skr─Ötu pod most kolejowy zaton─ů┼é. Wraz z nim 2 cz┼éonk├│w za┼éogi. 3 osoby (czy┼╝by jeden z za┼éogi tego drugiego pojazdu?) wyskoczy┼éy. W zamarzaj─ůcych kombinezonach (by┼éo ponad -20 stopni!) doskoczyli do pobliskiej wsi. W pierwszym z brzegu gospodarstwie dostali such─ů odzie┼╝. Jak si─Ö okaza┼éo jeden z 2 ocalonych za┼éogant├│w by┼é z pochodzenia ┼Ül─ůzakiem i zna┼é polski. Ubrani i nieco ogrzani ruszyli dalej. Nie uskoczyli daleko. Rosjanie ju┼╝ tu byli. Z┼éapali ich i rozstrzelali. Le┼╝─ů w p┼éytkim dole - planujemy w tym lub przysz┼éym roku zorganizowa─ç razem z fundacj─ů "┼ôPami─Ö─ç"┬Ł ekshumacj─Ö tych ┼╝o┼énierzy. Rankiem 20 stycznia 1945 r. do Grzegorzewa, bo tak nazywa si─Ö wie┼Ť w pobli┼╝u, kt├│rej zaton─ů┼é nasz wrak, wkroczy┼éy oddzia┼éy I Korpusu Zmechanizowanego II Gwardyjskiej Armii Pancernej dowodzone przez p┼ék. Charitona Jesipienko.
Wiosn─ů 1945 r. z zatopionego wraku wyp┼éyn─Ö┼éy dwa cia┼éa. ┼╗o┼énierze radzieccy rewiduj─ůcy zw┼éoki po dystynkcjach i odznaczeniach stwierdzili, ┼╝e ci Niemcy walczyli na Krymie w 1941 i 1942 roku.
W latach 50 dwukrotnie pr├│bowano wydoby─ç wrak. Do wraku podczepiono stalowe liny, kt├│re zaczepiono nast─Öpnie do 2 czo┼ég├│w. Stal├│wki rwa┼éy si─Ö, a czo┼égi zakopywa┼éy si─Ö w torfiastych ┼é─ůkach. Podj─Öto jeszcze jedn─ů pr├│b─Ö. Z Kutna ┼Ťci─ůgni─Öto d┼║wig kolejowy. Jednak i tym razem si─Ö nie uda┼éo. D┼║wig niebezpiecznie si─Ö przechyla┼é, a szyny kolejowe si─Ö wygina┼éy. Wydobyto tylko pale d─Öbowe, kt├│re s─ů po dzi┼Ť dzie┼ä w jednym z gospodarstw. A wrak systematycznie zasypywa┼é piach.
Z całokształtu posiadanych przez nas informacji wnioskujemy, że wrak pojazdu jest cały i powinien być we względnie dobrym stanie.
Po wydobyciu unikatowy wrak, na mocy decyzji konserwatora zabytk├│w, ma trafi─ç do Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu ( opiekun: kpt. Tomasz Ogrodniczuk), jakie istnieje przy tamtejszym Centrum Szkolenia Wojsk L─ůdowych.

Patroni medialni:
Gazeta Poznańska (www.gp.pl),
The Warsaw Voice (www.warsawvoice.pl),
Polska Zbrojna (www.polska-zbrojna.pl),
Inne Oblicza Historii (www.obliczahistorii.pl).

Sponsorzy:
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. (www.energa.pl),
KADE s.c. (www.kade.p),
PlupArt s.c. (www.plupart.pl).
 


´╗┐