Jesteśmy, jeśli pamiętamy!

9 września 2026 r. na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem odbyły się uroczystości upamiętniające pomordowanych Polaków, Żydów, Romów i Sinti, dzieci czeskich oraz jeńców radzieckich.

Kolejny raz spotkaliśmy się w miejscu tragicznie zapisanym w historii. Kulmhof był miejscem zagłady tysięcy niewinnych ludzi.
Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w intencji ofiar niemieckiego obozu zagłady w Chełmnie oraz wszystkich ofiar II wojny światowej, której przewodniczył Ksiądz Biskup Senior diecezji włocławskiej Wiesław Alojzy Mering.

Po mszy uczestnicy w milczeniu przeszli do Ściany Pamięci. Poczty sztandarowe poprowadził Prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w Dąbiu, dh Paweł Czerwiński. Przy Ścianie Pamięci delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze.

W uroczystości uczestniczyło blisko 20 pocztów sztandarowych szkół, organizacji, kół myśliwskich i Jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. 

Wśród uczestników byli:

• Poseł na Sejm RP Tadeusz Tomaszewski,
• przedstawiciel Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi wraz z jej przewodniczącym Józefem Weiningerem,
• Doradca Wicewojewody Wielkopolskiego Pan Lesław Szabłoński,
• przedstawiciele władz samorządowych,
• duchowni i siostry zakonne wyznań chrześcijańskich,
• reprezentanci instytucji kultury, szkół i organizacji społecznych,
• rodziny osób zamordowanych w obozie.

W Lesie Rzuchowskim obecni byli również przedstawiciele kolskich służb mundurowych, PCK i Muzeum byłego niemieckiego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.

Obecna była również delegacja ze sztandarem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej  Koło Kujawskie oraz Pełnomocniczka Wojewody ds. Współpracy ze Środowiskami Kombatanckimi Pani Teresa Masłowska, delegacja Wojewódzkiej Rady Kombatanckiej, Prezes i przedstawiciele Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego ze sztandarem oraz przedstawiciele Rady Konsultacyjnej ds. Działaczy Opozycji Komunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych.

Listy do uczestników uroczystości skierowali: Wicewojewoda Wielkopolski Pan Jarosław Maciejewski, Marszałek Województwa Wielkopolskiego Pana Marek Woźniak, Wójt Gminy Przykona Pan Łukasz Sadłowski.

Modlitwę przy Ścianie Pamięci za zmarłych odmówili dr Eleonora Bergman z Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie oraz ksiądz biskup senior Wiesław Alojzy Mering.

W imieniu Ambasadora Republiki Czeskiej Břetislava Dančáka wiązankę złożyła II Sekretarz Ambasady Karolína Ščerbej. Przedstawicielka Ambasady Austrii, Pani Nicole Griesmaier, złożyła również kwiaty przy pomniku ku czci pomordowanych wiedeńskich Żydów i Żydówek deportowanych do Kulmhof w październiku i listopadzie 1941 roku, których transport objął łącznie 5007 osób.

W swoim wystąpieniu Pani Wójt Gminy Grzegorzew Bożena Dominiak podkreśliła odpowiedzialność za zachowanie pamięci i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom. Przywołała hebrajski napis znajdujący się nad Bramą Pamięci:
„Oto jest brama Pana, przez nią wejdą sprawiedliwi”.

Odnosząc te słowa do ludzi, którzy zostali skierowani do obozu – dzieci, rodziców i dziadków – zwróciła uwagę na ogrom tragedii, która wydarzyła się w tym miejscu. Podkreśliła również obecność uczniów, młodzieży i dzieci oraz znaczenie pamięci historycznej dla przyszłości. Przywołała słowa: „Jesteśmy – bo pamiętamy”.
Dziękujemy wszystkim, którzy byli obecni podczas uroczystości. Dzięki takim spotkaniom pamięć o ofiarach Kulmhof będzie trwać.

Pamiętamy i pamiętać będziemy na zawsze!

Galeria zdjęć